Curious Case of Benjamin Button, The (2009)

[filmfocus]

Wat ben jij jong geworden

door Jasper van Oosten

Al vanaf het moment dat vallende knopen de logo's van Warner en Paramount op het witte doek vormen, weet je dat je in bent voor een film van David Fincher. Want sinds zijn valse start met Alien3, zorgt deze regisseur ervoor dat hij een productie van begin tot eind naar zijn eigen hand kan zetten. Na Se7en en Fight Club is The Curious Case of Benjamin Button Finchers derde samenwerking met acteur Brad Pitt, al wordt er dit keer uit een geheel ander vaatje getapt.

De dertien Oscarnominaties op zak tonen aan dat het in zekere zin Finchers meest toegankelijke film tot nu toe is. Want waar zijn eerdere werk doordrenkt was van de donkere zijde van de mens, is The Curious Case of Benjamin Button een romantisch drama met hier en daar een voor Fincher ongebruikelijk lichte humor. Magisch-realistisch, dat dan weer wel. Het verhaal gaat namelijk over het merkwaardige geval van een man wiens biologische klok achteruit loopt: hij wordt geboren met de gesteldheid van een tachtigjarige om vervolgens met de jaren fysiek steeds jonger te worden.

Benjamin ziet het levenslicht op de avond dat de Eerste Wereldoorlog is afgelopen. Moeder sterft in het kraambed en vader vindt zijn monsterlijke zoon zo afzichtelijk, dat hij hem te vondeling legt. Niet voor de deur van een weeshuis, maar bij een tehuis voor bejaarden. Ondanks dat hij zijn zoon in de steek laat, had de man geen betere plek voor Benjamin kunnen vinden. Het kleine gedrocht wordt geadopteerd en liefdevol opgevoed door de zorgzame en kloeke Queenie (en Oscargenomineerde rol van nieuwkomer Taraji P. Henson), die het bejaardentehuis runt.

De benjamin van het bejaardentehuis
Benjamin 'groeit op' tussen de ouden van dagen, tussen wie het niet opvalt dat hij in feite een kind is. Pas wanneer hij bevriend raakt met Daisy, de betoverende kleindochter van een bewoonster, begint zijn genetische afwijking hem persoonlijk parten te spelen. En dat zal de rest van zijn leven en hun relatie zo blijven. Terwijl Daisy steeds ouder wordt, wordt Benjamin steeds jonger. Even 'ontmoeten' ze elkaar in het midden, maar daarna wordt hun verhouding alleen maar moeilijker.

Hoewel The Curious Case minder zwartgallig is dan Finchers eerdere films, ligt de nadruk wel degelijk op de vergankelijkheid van het leven. De proloog vertelt van een blinde klokkenmaker die zijn zoon verliest in de oorlog en een stationsklok maakt die achteruit loopt: zou het niet prachtig zijn als je de tijd kon terugdraaien tot het punt waarop alles nog goed was? Want niets blijft zoals het is. Ook Benjamin raakt al snel vertrouwd met de dood, een onverwachte vriend die toch op ieder moment langs kan komen, zeker in een bejaardentehuis.

A box of chocolates
De levensloop van Benjamin, met alle tijdperken die hij doorloopt en de kleurrijke figuren die hij ontmoet, doet denken aan de sfeer in Forrest Gump. Dat blijkt geen toeval te zijn: van beide boekverfilmingen was scenarioschrijver Eric Roth verantwoordelijk voor het script. The Curious Case of Benjamin Button, gepresenteerd als raamvertelling en gebaseerd op een verhaal van F. Scott Fitzgerald, heeft een aanzienlijke speelduur van 166 minuten. Terwijl het middenstuk dreigt te verzanden in een langdradig relatiedrama (vakkundig gedragen door Cate Blanchett en Brad Pitt), doet de laatste levensfase van Benjamin juist weer wat versneld aan.

De visuele signatuur van Fincher is vooral terug te vinden in het eerste uur en later komt hij plotseling nog even om de hoek kijken met een soort van intermezzo over de toevalligheden in het bestaan. Kleine gebeurtenissen kunnen grote gevolgen hebben en iedereen die je ontmoet kan van grote invloed zijn op je leven, hoe kort je iemand ook gekend hebt. Maar of je nu ouder of jonger wordt, uiteindelijk is er altijd sprake van aftakeling. Is het niet mentaal dan wel fysiek. Zo lang het duurt, kun je genieten van een prachtige zonsopgang, maar ook aan zonnige dagen komt een eind.

[Gert Jan Waterink]

Een mooie film, al blijft de thematiek minder prangend dan in andere Oscar-genomineerde films van dit jaar. In zekere zin was de film 'Big Fish' op dit vlak iets inventiever en diepgaander. De Nederlandse Oscar-winnaar 'Antonia' pakte de vergankelijkheid van het leven zelfs pakkender en realistischer aan. Het belangrijkste element van de film, iemand die oud geboren wordt en jong gaat sterven, blijft me achtervolgen als fantasy-element.

Ook de lengte van de film speelt parten. Er is geen constante vaart. Of dit nu een snelle of rustige vaart is, op bepaalde momenten doet het fantasy-element de film de das om. Wat overblijft is eigenlijk niet veel meer dan een goed drama, waarin Brad Pitt, Cate Blanchett en Taraji Henson schitteren.

En ook al heeft de film wat kleine zwaktes, de film oogt prachtig op het witte doek. Bij elke shot geeft de film je een warm, sprookjes-achtig gevoel. Niet voor niets is 'Benjamin Button' genomineerd voor erg veel technische categorieën bij de Oscars. De film zal daarin zeker wat winnen.

[Man with Rock]

David Fincher lijkt de nieuwe Kubrick te worden. Net als de grote meester heeft Fincher er een handje van om soms perfectie boven menselijkheid te plaatsen. Dat gezegd hebbende vind ik Button een waanzinnig knap gemaakt epos met fantastische special effects en dito acteerprestaties.

[Gert Jan Waterink]

Heb 'm een tweede keer gezien. Qua vorm blijft de film mooi, maar ik vraag me wel enkele dingen af. Het gegeven dat Benjamin oud geboren wordt en jong dood gaat zou op zich tot veel een realistischer drama moeten zorgen. Maar dat gebeurt niet. Hoe zit het bijvoorbeeld met de hormonale huishouding van Benjamin. Daar wordt met geen woord over gerept. Liefde is vaak ook een gevolg van hormonen. En dan heb ik best wel wat onduidelijkheid over deze film. De romantiek lag er net wat te dik op en de dramatiek was me te simpel. En dan blijft vooral de vorm over als novelty. Ook Cate Blanchett acteert eigenlijk best dik aangezet.

[anndewispelaere9]

Vreselijk saaie film en veel te lang. Australia was ook lang, maar prachtig

[GL]

Het laatste stuk van de recensie legt goed de bedoeling en de gedachte achter het verhaal en de film uit!