Moon (2009)

[filmfocus]

De donkere kant van de maan

door Anneke Arentsen

Commercialregisseur Duncan Jones wilde per se een film maken met acteur Sam Rockwell (Frost/Nixon, The Assassination of Jesse James) in de hoofdrol. Hij schreef een script, maar Rockwell wilde geen schurk meer spelen. Een doodgewone man uit de working class, dat leek hem wel wat. Jones kon zich hier in vinden en hij kletste met Rockwell over hun favoriete films. Scifi-klassiekers Alien, Silent Running en Outland stonden hoog op hun lijstjes. Het idee voor het speelfilmdebuut van Duncan Jones was geboren. Moon: een indie sci-fi met Sam Rockwell als de working man Sam Bell die toevallig op de maan werkt om de aarde van energie te voorzien.

Moon is dus zeker geen standaard sciencefiction geworden. De film speelt zich weliswaar af in de ruimte, maar dit keer loopt de hoofdpersoon geen aliens tegen het lijf. Ook is er sprake van een robot - genaamd Gerty (met de stem van Kevin Spacey) - maar die is juist erg zorgzaam en niet uit op algehele controle. En het ruimtestation zit niet vol met hypermoderne snufjes. Zo heeft Sam gewoon een lederen fauteuil staan in zijn 'woonkamer'.

De productie van Moon wijkt ook af van Hollywoodblockbusters als Star Wars en Star Trek. De film is met een laag budget, een kleine cast en in slechts 33 dagen opgenomen. Het ruimtestation was een volledige set waar Sam Rockwell bijna de hele dag in opgesloten zat.

Een realistische sci-fi
Moon is misschien wel science, maar geen complete fiction. De openingsscène is een reclamespot van het bedrijf Lunar Industries dat op de revolutionaire manier opgeslagen zonne-energie uit de maan haalt. Deze vorm van energie bestaat echt op de maan en zou heel de aarde een jaar lang van energie kunnen voorzien zonder het klimaat te schaden. Het is de taak van Sam Bell om dit Helium-3 vanaf de maan naar de aarde te sturen.

Sam moet van zijn werkgever drie jaar alleen in de ruimte blijven. Daarna mag hij terug naar de aarde waar zijn vrouw Tess en zijn driejarige dochter Eve op hem wachten. Maar twee weken voordat hij naar huis mag, gebeurt er iets vreemds. Er blijkt een tweede man op het ruimtestation aanwezig te zijn, die verdacht veel op Sam lijkt. Is Sam door zijn isolement gek geworden? Of staat hij werkelijk oog in oog met een andere, opgefokte versie van zichzelf? Als kijker heb je helaas al vrij snel door wat er op het ruimtestation aan de hand is, want de verklaring blijkt nogal voor de hand liggend.

De onderdrukte werknemer
Wat Moon wel fascinerend maakt zijn de bijna onmerkbare flashbacks en de karakterontwikkeling van Sam. Aan zijn uiterlijk kun je zien hoe lang hij al in de ruimte is en wat hij van zijn situatie weet. Sam gaat steeds meer twijfelen aan zijn missie en aan zijn werkgever Lunar Industries. In die zin heeft Moon wel wat weg van District 9, een film die weliswaar veel scifi-elementen bevat maar eigenlijk een sociale satire is. Wat begint als een psychologische verkenning van een werknemer op de maan wordt het verhaal van de onderdrukking van werknemers door multinationals.

Sam Rockwell moet de film dragen en dat gaat hem gemakkelijk af. Hoewel hij twee dezelfde personages speelt, zet hij ze toch totaal anders neer. De make-up zorgt ervoor dat de twee Sams er verschillend uitzien, maar hij geeft ze ook een andere stem en een andere houding mee. Je vergeet al snel dat je twee keer naar dezelfde acteur kijkt. Rockwell is letterlijk en figuurlijk veelzijdig en zorgt ervoor dat Moon je nog lang bij zal blijven.

[moviemick]

Hoezo de verklaring ligt nogal voor de hand? Dat is nou juist waar de film op door bouwt. Het was in deze geen kwestie van een hele bijzondere mindfuck die het hele plot omdraaide, het was de set-up van het verhaal.